Elke drager anders

DV-formaten als meervoudig object

Waarom hebben we gekozen voor een meervoudig object voor deze formaten?

Binnen digitaliseringsproject 7 vinden we de DV-formaten terug: (mini-)DV-, DVCAM- en DVCPRO-cassettes. DV staat voor Digital Video. Het signaal op deze cassettes is dus reeds digitaal en daarom moeten we eigenlijk van een digitale transfer i.p.v. een digitalisering spreken.

Tijdens deze digitale transfer zal het digitaliseringsbedrijf gebruikmaken van twee outputs van de afspeelapparatuur. Hierdoor zullen er twee videoformaten gearchiveerd worden voor eenzelfde cassette of PID. Doordat er dus meerdere videobestanden bij één fysieke drager horen, vormen deze bestanden samen een meervoudig object.

De eerste output is de FireWire. Deze vangt het digitaal signaal op, dus 1’tjes en 0’tjes. We ‘digitaliseren’ naar een DV-bestand, welke zo dicht mogelijk bij het origineel signaal ligt en dus de archiefmaster is. Dit DV-bestand kan wisselende technische kenmerken hebben (bv. veranderende chroma subsampling of wijzigende verhouding 4:3 of 16:9). Meer daarover lees je hier en in deze Engelstalige paper. Hoe komt dit? DV-cassettes zijn vaak in semi-professionele omgevingen gebruikt om opnames te maken van bijvoorbeeld theatervoorstellingen. Er kunnen zich opnames van meerdere voorstellingen op één cassette bevinden, welke dan wisselende technische kenmerken kan hebben. Belangrijk om hierover te onthouden is dat ons archiefsysteem (of eender welke mediaspeler) dit DV-bestand in sommige gevallen niet zal kunnen afspelen, net omwille van deze wisselende technische karakteristieken. Zoals je hier kan lezen, wordt de archiefmaster of het masterbestand dan ook bewaard voor de authenticiteit en duurzaamheid.

Daarom hebben we er ook voor gekozen om een mezzaninebestand te bewaren voor iedere DV/DVCAM/DVCPRO-cassette. Dit MKV-bestand is afkomstig uit de tweede speleroutput, namelijk de SDI. Het videobestand wordt gedigitaliseerd naar FFV1 in MKV en zal dus een gestandaardiseerd videobestand zijn, in tegenstelling tot het DV-bestand. Dit heeft als gevolg dat het MKV-bestand wél altijd afspeel- en bewerkbaar is in het MAM zelf. Wil je meer weten over FFV1 in MKV? Dan ben je hier op de goede plek.

Het resultaat van deze weloverwogen keuzes is dat één DV/DVCAM/DVCPRO-cassette of PID dus meerdere bestanden omvat in het MAM. Het DV-bestand, het MKV-bestand, de metadata (XML) en bijhorende kwaliteitsrapporten (ook XML’s) vormen dus samen één meervoudig object en behoren tot één intellectuele entiteit (IE).

Wat zie ik in het MAM?

In het MAM zie je alle bestanden die deel uitmaken van het meervoudig object. Hier zie je een voorbeeld, in twee verschillende weergaves (zie linksboven):

Je hebt ten eerste het meervoudig object zelf: pid.complex. Deze heeft als mediatype ‘set’ en herken je aan de paperclip. Dit bestand heeft als thumbnail ‘preview not available’. Hiermee kan je niets doen in het archief zelf, aangezien dit bestand enkel een functie had tijdens de ingest. Dit meervoudig object, dat een pakketje is (zoals bv. een zip-bestand) is tijdens de ingest uitgepakt en alle files in de set zijn afzonderlijk gearchiveerd. Eigenlijk is deze pid.complex de digitale voorstelling van de intellectuele entiteit. Wil je dus bijvoorbeeld graag weten hoeveel cassettes van het DV-formaat er reeds gearchiveerd zijn voor jouw organisatie, dan moet je kijken hoeveel sets er aanwezig zijn bij de dragerformaten DV, DVCAM en DVCPRO, want: 1 PID = 1 set = 1 intellectuele entiteit = 1 cassette van het DV-formaat (= 5 documenten + 2 video's).

Vervolgens zie je ook het mezzaninebestand: pid_mezzanine.mkv. Deze herken je onder meer aan het videobestandicoontje. Dit MKV-bestand is altijd afspeel- en bewerkbaar in het MAM zelf en heeft wél een thumbnail, aangezien het een videobestand is.

Ten derde vind je de archiefmaster terug in het MAM, namelijk het DV-bestand: pid_dv_001.dv. Zoals hierboven reeds omschreven, kan het zijn dat dit bestand niet afspeelbaar (en dus bewerkbaar) is in het MAM. Het wordt echter wel als videobestand herkend en heeft dus naast een videobestandicoontje ook een thumbnail. Tot aan het einde van dit digitaliseringsproject zal dit bestand door omstandigheden (zie hieronder) géén metadata meegekregen hebben in het MAM. Wij bij meemoo zullen de metadata die ingevoerd was in AMS (en die dus dezelfde is als op het MKV-bestand) in één beweging toevoegen.

Daarnaast zie je nog enkele kwaliteitsrapporten in XML: pid_dv_001_dvanalyzer.xml, pid_dv_001_mediainfo.xml, pid_mezzanine_mediaconch.xml en pid_mezzanine_mediainfo.xml. Ook deze bestanden hebben als thumbnail ‘preview not available’. Deze rapporten vormen een neerslag van én check op het digitale transferproces. In principe heb jij deze als contentpartner dus nooit nodig, maar dienen ze vooral voor meemoo zelf als kwaliteitscontrole. Dit zijn tekstbestanden en herken je dus ook aan het tekstbestandicoontje.

Als laatste vind je ook het metadatabestand in XML terug in het MAM: pid_mets.xml. In mensentaal vind je in de rechterkolom reeds een selectie van deze metadata. Ook dit is een tekstbestand en herken je aan het tekstbestandicoontje en de thumbnail ‘preview not available’.

Welke videobestand wordt ontsloten op de meemoo-platformen?

Anders dan hier wordt omschreven, worden in de ontsluiting van DV-formaten niet álle videoformaten ontsloten. We hebben er namelijk voor gekozen enkel en alleen het MKV-bestand te ontsluiten, welke het mezzaninebestand is en dus ook als doeleinde heeft een zo goed mogelijk kijk- en luisterervaring.

Het DV-bestand daarentegen, ook al is het een videobestand en heeft het in het MAM een videobestandicoontje, zullen we niet ontsluiten. Dit omdat het DV-bestand de archiefmaster is en, zoals reeds hierboven beschreven, soms niet afspeelbaar zal zijn. Duurzame preservering is hier namelijk het doeleinde. Daarom hebben wij dit DV-bestand tijdens de ingest in het archiefsysteem zonder metadata (en dus zonder standaard licenties) moeten importeren. Dit is dus ook de reden waarom dit bestand tot het einde van het digitaliseringsproject géén metadata zal hebben en dus ook geen licenties. Bij het toevoegen van de metadata aan het einde van het project door meemoo, zullen wij geen licenties importeren op deze DV-bestanden, aangezien het niet de bedoeling is dat masterbestanden ontsloten worden. Bovendien is de inhoud hiervan, indien afspeelbaar, exact dezelfde als die van het MKV-bestand. Mocht je hierover nog vragen hebben, dan kan je terecht bij lobke.vandeneynden@meemoo.be.