Elke drager anders

Dvd als meervoudig object

Waarom hebben we gekozen voor een meervoudig object voor dit formaat?

Een dvd-video is opgedeeld in één of meerdere hoofdstukken of chapters. Meemoo heeft voor de digitale transfer van dvd's binnen digitaliseringsproject 9 ervoor gekozen om deze hoofdstukken ook apart te archiveren. Doordat er dus meerdere videobestanden bij één fysieke drager horen, vormen deze bestanden samen een meervoudig object. Naast deze aparte hoofdstukken, bewaren we ook een ISO-image of -bestand.

De archiefmaster van deze gedigitaliseerde dvd’s is een ISO-bestand. Een ISO is een schijfkopiebestand, of een identieke kopie van de schijf, in dit geval een dvd. Deze ISO bevat ook eventuele interactiviteit die zich op de dvd bevindt, zoals ondertitels, hoofdstukken die kunnen aangeklikt worden, een menu, maar ook afbeeldingen, zoals een filmposter. Deze ISO is géén videobestand en wordt door ons archiefsysteem (het MAM) dus ook niet als dusdanig herkend én is bijgevolg niet afspeelbaar (of bewerkbaar) in het archief zelf. Zoals je hier kan lezen, wordt de archiefmaster of het masterbestand dan ook bewaard voor de authenticiteit en duurzaamheid.

Daarom hebben we er ook voor gekozen om de hoofdstukken die op de dvd te vinden zijn ook apart te bewaren, als mezzaninebestand. Deze MKV-bestanden zijn goed bruikbaar voor professionele mediadoeleinden. Bovendien zijn deze MKV-bestanden wél videobestanden en dus afspeel- en bewerkbaar in het MAM zelf.

Het resultaat van deze weloverwogen keuzes is dat één dvd of PID dus meerdere bestanden omvat in het MAM. Het ISO-bestand, de MKV-bestanden, de metadata (XML) en bijhorende kwaliteitsrapporten (ook XML’s) vormen dus samen één meervoudig object en behoren tot één intellectuele entiteit (IE).

Wat zie ik in het MAM?

In het MAM zie je alle bestanden die deel uitmaken van het meervoudig object. Hier zie je een voorbeeld van een dvd-r met 4 hoofdstukken of chapters, in twee verschillende weergaves (zie linksboven):

Je hebt ten eerste het meervoudig object zelf: pid.complex. Deze heeft als mediatype ‘set’ en herken je aan de paperclip. Dit bestand heeft als thumbnail ‘preview not available’. Hiermee kan je niets doen in het archief zelf, aangezien dit bestand enkel een functie had tijdens de ingest. Dit meervoudig object, dat een pakketje is (zoals bv. een zip-bestand) is tijdens de ingest uitgepakt en alle files in de set zijn afzonderlijk gearchiveerd. Eigenlijk is deze pid.complex de digitale voorstelling van de intellectuele entiteit. Wil je dus bijvoorbeeld graag weten hoeveel dvd's er reeds gearchiveerd zijn voor jouw organisatie, dan moet je kijken hoeveel sets er aanwezig zijn bij de dragerformaten DVD-R en DVD, want: 1 PID = 1 set = 1 intellectuele entiteit = 1 dvd (= 5 documenten + bv. 4 video's).

Ten tweede zie je de afzonderlijke hoofdstukken of mezzaninebestanden: pid_001_mkv.mkv enz. Deze herken je aan het videobestandicoontje. Deze MKV-bestanden zijn afspeel- en bewerkbaar in het MAM zelf. Dit zijn de enige bestanden in het meervoudig object die wél een thumbnail hebben, aangezien dit de enige videobestanden zijn. In dit voorbeeld zie je 4 MKV-bestanden, aangezien er zich op de dvd 4 hoofdstukken bevonden.

Vervolgens vind je de archiefmaster terug in het MAM, namelijk het ISO-bestand: pid_iso.iso. Zoals hierboven reeds omschreven, is deze ISO géén videobestand en wordt deze door ons archiefsysteem dus ook niet als dusdanig herkend. Dit bestand krijgt dan ook een tekstbestandicoontje en heeft als thumbnail ‘preview not available’. Het ISO-bestand is bijgevolg niet afspeelbaar (of bewerkbaar) in het archief zelf, maar je kan hem wel exporteren en op je computer zelf afspelen of bewerken, mocht dat nodig zijn. Dit bestand is een identieke kopie van de dvd zelf, met al zijn interactiviteit.

Daarnaast zie je ook nog enkele kwaliteitsrapporten in XML: pid_ddrescue.xml, pid_isolyzer.xml en pid_cdinfo.xml. Ook deze bestanden hebben als thumbnail ‘preview not available’. Deze rapporten vormen een neerslag van én check op het digitale transferproces. In principe heb jij deze als contentpartner dus nooit nodig, maar dienen ze vooral voor meemoo zelf als kwaliteitscontrole. Dit zijn tekstbestanden en herken je dus ook aan het tekstbestandicoontje.

Als laatste vind je ook het metadatabestand in XML terug in het MAM: pid_mets.xml. In mensentaal vind je in de rechterkolom reeds een selectie van deze metadata. Ook dit is een tekstbestand en herken je aan het tekstbestandicoontje en de thumbnail ‘preview not available’.